ReflexintegratieReflexen uitgelegd
FPFear Paralysis (angstverlamming)
De Fear Paralysis-reflex is als een heel vroeg stilvallen op zee.
Nog vóór het lichaam leert om te vechten of te vluchten, kent het al een andere reactie: bevriezen. Wanneer iets te veel, te plotseling of te overweldigend voelt, kan het lichaam zich terugtrekken. Alsof een klein bootje bij dreigende storm de zeilen strijkt, de lichten dimt en doodstil op het water blijft liggen.
Deze reactie is bedoeld om te beschermen. Het lichaam zegt eigenlijk: “Ik weet even niet waar ik heen moet, dus ik blijf stil.”
Hoe werkt deze reflex?
De Fear Paralysis-reflex wordt binnen reflexintegratie gezien als één van de vroegste beschermingsreacties van het zenuwstelsel. Bij stress of overweldiging kan het lichaam naar binnen keren, verstijven of zich terugtrekken.
Idealiter komt deze reflex al vóór of rond de geboorte tot rust, wanneer de Moro-reflex meer op de voorgrond komt. Maar wanneer de Fear Paralysis-reflex actief blijft meebewegen, kan het zenuwstelsel sneller in de stand van stilvallen schieten.
Niet omdat iemand niet wil, maar omdat het lichaam op dat moment geen vrije doorgang voelt.
Signalen van een nog actieve reflex
Wanneer deze reflex nog meedoet, kan iemand zich snel overspoeld voelen. Nieuwe situaties, drukte of spanning kunnen dan voelen als te hoge golven.
- Verlegen of teruggetrokken zijn in nieuwe situaties
- Angst in het donker, angsten of nachtmerries
- Gevoeligheid voor labels, naden of strakke kleding
- Een laag zelfbeeld of weinig durven opkomen voor jezelf
- Moeite met inslapen of doorslapen
- Snel verstijven wanneer er iets verwacht wordt
Voorbeelden uit de praktijk
Een kind komt op een verjaardagsfeestje binnen en zegt geen woord. Thuis praat het honderduit, maar hier lijkt het alsof de stem is weggespoeld door de drukte. Het kind kijkt rond, blijft dicht bij een ouder en wacht tot de zee weer rustiger wordt.
Een tiener staat voor de klas voor een spreekbeurt. Alles was thuis goed voorbereid, maar op het moment zelf wordt het stil vanbinnen. Het lijf verstijft, de woorden zijn weg en het hoofd lijkt mistig. Alsof de boot even vastloopt op een zandbank.
Een kind wil graag meedoen, maar blijft toch aan de kant staan. Niet uit onwil, maar omdat de stap naar voren voelt als het oversteken van woelig water.
Een nog actieve Fear Paralysis-reflex hoeft niet meteen een probleem te zijn. Soms is het een oude beschermingsroute van het lichaam. Maar wanneer meerdere signalen samenkomen, kan het veel energie kosten om steeds weer uit die bevroren stand te komen.
Filmpje ter illustratie
Filmpje van een externe bron (YouTube). Bekijk het op eigen gelegenheid - Simone heeft het uitgekozen ter illustratie, maar is niet de maker ervan.