Het Kind van 9
Wanneer de wereld ineens anders voelt
Rond het negende levensjaar maken kinderen een diepgaande ontwikkeling door. De veilige, magische wereld maakt plaats voor een nieuw bewustzijn en dat kan flink schudden!
Wat is het Kind van 9?
In de antroposofie (Rudolf Steiner) wordt de ontwikkeling van een kind beschreven in drie zevenjaarsperioden. De tweede periode -van 7 tot 14 jaar- is de fase waarin het Kind van 9 zich bevindt. Rond het negende jaar gebeurt er iets bijzonders: kinderen ontwikkelen een sterker IK-besef. Ze ontdekken dat ze een eigen persoon zijn, los van hun ouders, los van de wereld om hen heen. Het gevoelsleven wordt intenser en ze ervaren emoties waarmee ze uit het niets uit de bocht kunnen vliegen.
Dit moment wordt ook wel de ‘val uit het paradijs’ genoemd waarbij de magische, veilige wereld van de eerste kinderjaren verdwijnt. Kinderen gaan de wereld met andere ogen bekijken wat ervoor kan zorgen dat alles op zijn grondvesten schudt: oude muren brokkelen af en nieuwe muren worden opgebouwd gebaseerd op eigen verkregen kennis en ervaring. Diepe angsten komen boven: hoor ik er wel bij? Past ik wel? Ben ik anders dan de anderen? In hun binnenwereld is er een grootschalige verbouwing gaande waarbij het veranderende gedrag aan de buitenkant slechts een topje van de ijsberg is.
Met meer dan 20 jaar ervaring in het onderwijs en als moeder en coach heb ik honderden kinderen door deze fase zien gaan. Wat ik steeds weer zie: als de omgeving begrijpt wat er speelt, komt de rust terug. Bij het kind, bij de ouders, bij de leerkracht.
“Begrijp het kind in jezelf, begeleid het kind van vandaag.”
- uit ‘En toen was ik 9’, Simone Nieuwhuis (een boek in wording)
De drie zevenjaarsperioden
Vanuit de antroposofie groeit een kind op in drie grote fasen. Elke fase heeft zijn eigen thema en uitdaging. Het Kind van 9 bevindt zich midden in de tweede periode - de fase waarin hoofd, hart en handen een nieuwe balans moeten vinden.
Baby tot schoolkind
De wereld is magisch en veilig. Het kind leeft in nabootsing en verbondenheid met de omgeving.
Schoolkind tot puber
De fase van het Kind van 9. Het eigen 'ik' ontwaakt weer een stapje verder, het gevoelsleven verdiept zich. Denken, voelen en willen zoeken een nieuwe balans.
Puber tot volwassene
In deze fase ontwikkelt het eigen oordeelsvermogen zich verder. De jongere gaat op zoek naar een eigen plek in de wereld en groeit stap voor stap toe naar zelfstandigheid.
Wordt nog beschrevenDenken, voelen, doen (willen) - de drie polen
In de antroposofie worden drie krachten onderscheiden die samen het kind vormen: denken (het hoofd), voelen (het hart) en doen (de ledematen). Bij het Kind van 9 raken deze drie uit balans. Het denken wordt actiever, het gevoelsleven intensiever, maar het handelen blijft vaak achter. Of andersom: een kind beweegt onrustig, maar kan niet vertellen waarom.
In onze Nederlandse taal kennen we prachtige uitdrukkingen die deze verbinding laten zien, zoals ‘kopzorgen’ voor mentale druk, ‘hartezeer’ voor emotionele pijn en ‘iets op je lever hebben’ wanneer iets je dwarszit. Ook ‘pissig zijn’ geeft taal aan een sterke innerlijke reactie, net als ‘je buik vol hebben van iets’, ‘vlinders in je buik’, ‘knoop in je maag’ of ‘de kriebels krijgen’.
Bij kinderen in deze fase zijn dit geen spreekwoorden, maar vaak letterlijke ervaringen. Zij beleven en uiten wat er vanbinnen speelt nog heel direct, met hun gevoel, gedrag en lichaam.
De 5 holistische vensters
Om het Kind van 9 echt te begrijpen, kijk je als het ware door vijf vensters: het fysieke, mentale, sociale, emotionele en spirituele gebied. Al deze gebieden staan niet los van elkaar, maar zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Buikpijn kan bijvoorbeeld een uiting zijn van spanning of van een gevoel zich alleen te voelen. Slaapproblemen kunnen ontstaan uit grote gedachten of door diepe vragen over het leven. Het gedrag wat wij zien is daarbij vaak alleen maar een signaal van wat er in de binnenwereld speelt. Pas als je alle vensters opent en met aandacht kijkt, zie je het kind in zijn geheel.
Fysiek
Buikpijn, hoofdpijn, slaapproblemen: ons lichaam spreekt tegen ons als woorden soms tekortschieten. Nederlandse zegswijzen als 'kopzorgen' en 'iets op je lever hebben' laten zien hoe ons lichaam en ziel zo prachtig en wijs met elkaar verbonden zijn.
Mentaal
Het denken ontwikkelt zich: kinderen beginnen grote vragen te stellen over de wereld, over eerlijkheid en over de dood. Ze willen begrijpen, maar kunnen nog niet altijd alles goed plaatsen. Sommige kinderen doen dit al op jongere leeftijd. In mijn ervaring kan dit samengaan met hooggevoeligheid en (meer)begaafdheid. Zij nemen veel waar, voelen diep en denken vaak al vroeg in grote lijnen mee met het leven.
Sociaal
Bij het Kind van 9 is het sociale leven sterk verbonden met het gevoelsleven. De angst om er niet bij te horen, anders te zijn of buitengesloten te worden, kan groot zijn. Vriendschappen verdiepen zich, maar worden ook ingewikkelder. In deze fase komt het kind stap voor stap losser van de vertrouwde, veilige basis. Het gaat voorzichtig zoeken naar een eigen plek in de wereld. Dat kan gepaard gaan met stille, grote vragen, zoals: hoor ik hier wel bij?
Emotioneel
Emoties worden intenser. Verdriet, boosheid en angst kunnen diep gevoeld worden, terwijl kinderen vaak nog niet de woorden hebben om precies te vertellen wat er in hen omgaat. Het 'hartezeer' dat een kind in deze periode kan ervaren, is meer dan een uitdrukking. Het kan echt voelbaar zijn in het lichaam en diepe indruk achterlaten.
Spiritueel
Het magische wereldbeeld brokkelt af en de veilige haven van de eerste jaren raakt steeds verder naar de achtergrond. Kinderen varen de haven uit, het onbekende tegemoet met een kompas wat nog niet helemaal af is. Zij ontdekken hierbij dat ze een 'ik' zijn, los van de wereld om hen heen.
Herken jij dit?
Veel ouders en leerkrachten herkennen deze signalen, maar weten niet altijd dat ze bij de 9-jaarsfase horen. Als je de signalen herkent, is dat een eerste stap. Het betekent dat je kunt gaan begrijpen wat er in het Kind van 9 omgaat.
- Je kind klaagt regelmatig over buikpijn of hoofdpijn, zonder dat er een medische oorzaak is
- Plotselinge stemmingswisselingen -het ene moment vrolijk, het volgende in tranen of boos.
- Angst om alleen te zijn, nachtmerries of moeite met inslapen
- Vragen over de dood, over adoptie, of over 'bij wie hoor ik eigenlijk?'
- Terugtrekgedrag of juist opstandig en boos reageren
- Moeite op school terwijl het eerder goed ging
- Het gevoel hebben 'anders' te zijn dan klasgenoten
- Lichamelijke onrust: wiebelen, niet stil kunnen zitten, onhandig bewegen
Zelftest: zit jouw kind in de 9-jaarsfase?
Beantwoord een aantal korte vragen en ontdek of de signalen die jij ziet passen bij de ontwikkelingsfase van het Kind van 9.
Zelftest: herken de 9-jaarsfase
Deze test is geen diagnose. Het is een hulpmiddel om patronen te herkennen en jezelf als ouder beter te informeren.
Mijn kind stelt vaker dan voorheen vragen over eerlijkheid en rechtvaardigheid.
Voor ouders: wat kun je doen?
Het belangrijkste dat je als ouder kunt doen is begrijpen wat er speelt. Niet oplossen, niet bagatelliseren, maar er gewoon zijn met alles wie jij bent. Kinderen in deze fase hebben een omgeving nodig die hen ziet, hoort en ruimte geeft voor wat er van binnen beweegt.
Handvaten die je hierbij kunt gebruiken zijn:
- Benoem wat je ziet zonder te oordelen
- Maak ruimte voor gesprekken, maar forceer ze niet
- Bied structuur en voorspelbaarheid, want juist nu voelt de wereld onzeker
- En wees je vooral ook bewust van je eigen innerlijke Kind van 9, want heel vaak raakt het gedrag van het kind aan iets van vroeger
Via workshops en informatiebijeenkomsten leer ik ouders en opvoeders hoe ze hun kind door deze fase kunnen begeleiden.
Bekijk bijeenkomsten voor ouders →~ Voor professionals ~
Word Kind van 9-Expert
Ben je leerkracht, intern begeleider, kindercoach of pedagogisch medewerker? Dan herken je waarschijnlijk kinderen in jouw groep die worstelen met deze fase. Bij De Jutter Coaching kun je terecht voor bijeenkomsten en trainingsdagen waarbij je het Kind van 9 leert herkennen, begrijpen en begeleiden vanuit de drie polen: denken (hoofd), voelen (hart) en doen (handen).
De training is gebaseerd op meer dan 20 jaar praktijkervaring en combineert inzichten uit de antroposofie met hedendaagse pedagogiek. Er zijn twee vormen:
Online training Kind van 9-Expert
10 video-lessen + 2 visualisaties, theorieboek, praktijk- opdrachten en directe online inzending voor het 'Kind van 9'-logo.
Bekijk de productpagina →Live · DENK-VOEL-DOELive training (DENK-2 daagse en meer)
Twee dagen samen leren met collega-professionals, plus optioneel verdiepende VOEL- en DOE-dagen. Vraag naar de agenda.
Aanbod voor professionals →Verdiepingsdag · KIE-coachesKIE & het Kind van 9
Speciaal voor KIE-coaches level 1 & 2. Eén dag verdieping in de 9-jaarsfase en hoe je die inzichten binnen Kind in Evenwicht (KIE) toepast.
Bekijk verdiepingsdag →Korte impressie van de training.
Jouw eigen innerlijke Kind van 9
Wat veel mensen niet verwachten: de 9-jaarsfase werkt door tot in de volwassenheid. De ervaringen uit deze periode -het gevoel er niet bij te horen, de angst om anders te zijn, de onuitgesproken emoties- nestelen zich diep. Als ‘Geworden Volwassene’ draag je jouw innerlijke Kind van 9 nog altijd met je mee en heel vaak heeft deze heel wat te vertellen...
In mijn werk als coach zie ik het vaak: volwassenen die vastlopen in patronen die teruggaan naar hun kindertijd. Het innerlijke kind wil nog steeds gezien en gehoord worden. Innerlijk kindwerk -waarbij je opnieuw contact maakt met het basisschoolkind in jezelf- kan daarin zacht en helend zijn.
Het is het deel in jou dat laat voelen waar het pijn doet. Dat zachtjes fluistert wat je misschien was vergeten. En dat zich laat zien op momenten die iets raken van vroeger.
Wanneer je hier met aandacht naar leert luisteren, ontstaat er ruimte. Ruimte om los te laten wat niet meer bij jouw huidige IK past en om meer jezelf te zijn. Het nodigt je uit om te voelen wie je in de kern bent.
‘En Toen Was Ik 9’
Al jaren deel ik mijn kennis over het Kind van 9 via trainingen, workshops en bijeenkomsten. Na 12 jaar werd het tijd voor het boek. ‘En Toen Was Ik 9’ bundelt alles wat ik in meer dan 20 jaar heb geleerd over deze bijzondere levensfase.
Het boek beschrijft de drie zevenjaarsperioden, de vijf holistische vensters, de drie polen van denken-voelen-doen, en hoe de ervaringen uit de 9-jaarsfase doorwerken in de volwassenheid. Het is geschreven voor ouders, leerkrachten, coaches en iedereen die kinderen in deze fase wil begrijpen en begeleiden.
Bestel nu met 10% vroegboekkorting. Je ontvangt het boek als een van de eersten zodra het verschijnt.
Bestel met early-bird korting
Meer weten over het Kind van 9?
Of je nu ouder bent, leerkracht, pedagoog, therapeut, coach of gewoon nieuwsgierig - ik help je graag om deze fase te begrijpen en te begeleiden.