ReflexintegratieReflexen uitgelegd
ATNRATNR — de asymmetrische tonische nekreflex
De ATNR kun je zien als een vroege koersreflex van het lichaam.
Wanneer een baby het hoofd naar één kant draait, beweegt het lichaam automatisch mee. De arm en het been aan de kant waar het gezicht naartoe draait, strekken zich uit. De andere kant buigt juist wat in. Zo ontstaat de bekende schermershouding.
Alsof het lichaam zegt: “Daar kijk ik heen, daar reik ik naartoe.”
Deze reflex helpt een baby in het begin om kijken en bewegen met elkaar te verbinden. Het is een eerste oefening in richting, reiken en later ook in oog-handcoördinatie.
Hoe werkt deze reflex?
De ATNR is al aanwezig tijdens de zwangerschap, ongeveer vanaf 18 weken. Ook tijdens de geboorte kan deze reflex helpen, omdat het draaien van het hoofd en het meebewegen van het lijf de baby ondersteunt in de weg door het geboortekanaal.
Je kunt het vergelijken met een klein bootje dat leert reageren op de stand van het roer. Waar het hoofd heen draait, volgt het lichaam. Dat is in het begin heel helpend.
Na ongeveer zes maanden mag deze reflex langzaam naar de achtergrond verdwijnen. Dan krijgt het kind meer ruimte om het hoofd los van armen en benen te bewegen. Het lichaam leert dan: ik kan kijken zonder meteen helemaal mee te draaien.
Signalen van een nog actieve reflex
Wanneer deze reflex nog duidelijk meedoet, kan het lastig zijn om beide kanten van het lichaam soepel samen te laten werken. Alsof het roer en de zeilen nog te sterk aan elkaar vastzitten.
- Woorden of zinnen overslaan tijdens het lezen
- Moeite met schrijven, een vermoeide hand of een onhandige pengreep
- Moeite met vloeiende bewegingen, zoals het schrijven van een liggende acht
- Spellen, rekenen of overschrijven van het bord kost veel energie
- Onhandigheid bij bal vangen of gooien
- Moeite met bewegingen waarbij je de middenlijn kruist
- Gevoeligheid voor licht
Voorbeelden uit de praktijk
Een kind zit te schrijven en houdt steeds het hoofd schuin. Het lijkt alsof het de letters alleen goed kan volgen wanneer het hele lichaam een beetje meedraait. De hand werkt hard, maar de koers voelt niet vrij.
Een leerling zit op de fiets en slingert steeds wat heen en weer. Wanneer het hoofd draait om te kijken, beweegt het stuur vanzelf mee. Alsof het roer direct reageert op elke blik naar links of rechts.
Een kind wil een bal vangen, maar het lijf komt net te laat of beweegt de verkeerde kant op. Kijken, richten en handelen zijn nog niet helemaal op elkaar afgestemd.
Filmpje ter illustratie
Filmpje van een externe bron (YouTube). Bekijk het op eigen gelegenheid - Simone heeft het uitgekozen ter illustratie, maar is niet de maker ervan.