Balans (geven en nemen)

Het derde principe gaat over uitwisseling. Tussen gelijken (partners, collega's, vrienden) is er een dynamische balans tussen geven en ontvangen. Tussen ouders en kinderen ligt dat anders: ouders geven en kinderen nemen, en de kinderen geven het later door aan hún kinderen, niet terug aan de ouder.

Hoe werkt dit principe?

Als iemand structureel meer geeft dan ontvangt, of andersom, raakt de relatie uit balans. Wie altijd geeft, kan zich uitgewoond voelen of komt subtiel boven de ander te staan. Wie altijd neemt zonder iets terug te geven, raakt schuld kwijt of voelt zich klein. Bij ouders-kinderen wordt het problematisch als kinderen 'iets terug moeten geven' aan ouders dat hun eigen leven beperkt - dan blijven ze loyaal in plaats van vrij.

Signalen wanneer dit principe verstoord is

Het gevoel altijd te geven en weinig terug te krijgen, of andersom
Schuldgevoel zonder duidelijke aanleiding
Moeite om iets te ontvangen (compliment, hulp, cadeau)
In relaties: pesterij, sabotage of stille verwijten
Burn-out of overspannenheid in zorgende beroepen of mantelzorgsituaties
Vasthouden aan een relatie die al lang niet meer in balans is

Voorbeelden uit de praktijk

Een vader die zwaar getraumatiseerd is geeft zijn dochter onbewust de boodschap 'jij moet voor mij gelukkig worden'. Ze probeert dat haar hele jeugd, en raakt opgebrand. Pas wanneer ze in een opstelling letterlijk teruggeeft wat te zwaar was, kan ze haar eigen leven leiden.

Een echtpaar zit klem: zij voelt zich 'altijd de gevende', hij voelt zich 'nooit genoeg'. Ze ontdekken dat veel grote pijnen niet uitgesproken zijn. Door ze te benoemen ontstaat er weer ruimte voor wederkerigheid.

Hoe een opstelling helpt

Erkennen wat te veel of te weinig is gegeven
Wat van een ander is, terugleggen bij die ander
In ouder-kind relatie: nemen wat ouders konden geven, doorgeven aan eigen kinderen
In gelijkwaardige relaties: opnieuw uitwisselen, ook in negatieve dingen

← Vorige principeOrdening Volgende principe →Erbij horen